Genealogy Royal of Bone

[download di sini untuk menampilkan/membaca huruf lontara pada blog anda]referensi

akrugE ri boen (a.ka.ru.nge ri bo.ne/’Akkarungeng ri Boné’) bisa disepadankan dengan pararaton di Jawa Timur (Kitab Raja-raja, yang memuat kisah raja-raja zaman kerajaan Singasari dan Majapahit). Akkarungeng adalah sebuah kitab yang memuat peristiwa suksesi dan silsilah Kerajaan Bone; diawali oleh pengangkatan raja/mangkau’ oleh kelompok-kelompok masyarakat (anang) (an), masa keemasan dan masa kemunduran sampai akhirnya berintegrasi dengan Republik Indonesia.

Hampir tidak ada bukti fisik yang dapat ditelusuri untuk mencari tahu sejarah awal Kerajaan Bone selain tulisan-tulisan kuno yang terdapat dalam lontara’. Hanya sedikit informasi dari lontara’ sebagai sebuah fakta, bahkan mengenai asal-usul Manurung-é (mnuruGE) disinyalir sebagai mitos, berupa dongeng yang bersumber dari “suré La Galigo“ (suer l gligo) dan budaya tutur masyarakat Bone. Namun, setelah era Manurung-é (mnuruGE),  kesadaran akan sejarah agaknya mulai mendapat perlakuan khusus yang ditandai dengan keinginan pihak kerajaan maupun masyarakat luas melakukan penulisan silsilah dan keturunan raja-raja yang sudah ditulis dengan cermat dalam lontara’ sehingga kesahihannya dapat dipertanggungjawabkan.

Sebagai cross check untuk menentukan tahun berdiri kerajaan Bone, peristiwa-peristiwa alam yang tertulis dalam pararaton atau prasasti di bekas reruntuhan kerajaan Majapahit di Jawa Timur, sinkron dengan peristiwa-peristiwa alam yang tertulis dalam lontara’. Hal ini sedikit banyaknya memberikan andil untuk membuat sejumlah asumsi untuk mengungkap masa awal kerajaan Bone.

Bahan baku pada Akkarungeng ini diambil dari karya Drs. A. Amir Sessu, Mantan Kasi Kebudayaan Kandepdikbud Kabupaten Bone yang disadur dari Lontara’ Akkarungeng ri Bone yang selanjutnya ditulis ulang oleh Asmat Riyadi, pendidik dan budayawan di Bone. Namun oleh pengelolah blog ini disajikan dalam format yang berjenjang untuk mengklasifikasi awal pemerintahan, perubahan-perubahan kebijakan, silsilah dan keterangan-keterangan lain. Jikapun ada tambahan akan diusahakan memberi referensi jika pembaca berminat untuk melakukan penelitian lebih lanjut.

1. Manurungè Ri Matajang [mnuruGE ri mtj] (1326–1358′)
2. La Ummasa [la ums] (1358–1424 )
3. La Saliyu Karampèluwa [l sliyu krPElua] (1424–1496)
4. Wè Benrigau Daèng Marowa [wE ebRigau daE mrow] (1496–1516)
5. La Tenri Sukki [l etRi suki] (1516–1543)
6. La Uliyo Botè’-E [l uliyo botEaE] (1543–1568′)
7. La Tenri Rawe Bongkang-è [l etRi rew boKaE] (1568–1584)
8. La Inca [l aiC] (1584–1595)
9. La Pattawe [l ptew] (1595–1602)
10. Wè Tenri Patuppu [wE etRi ptupu] (1602–1611)
11. La Tenri Ruwa Arung Palakka [l etRi ruw aru plk] (1611–3 bln)
12. La Tenri Palè To Akkapèang [l etRi plE to akpEa] (1611–1625)
13. La Maddaremmeng [l mderem] (1625–1640)
14. La Tenri Aji to Senrima [] (1640–1643)
15. Tobala [tobl] sebagai jennang (1643–1660), Masa Penjajahan Gowa atas Bone
16. La Sekati Arung Amali [l eskti aru amli] sebagai jennang (1660–1667) , Masa Penjajahan Gowa atas Bone
17. La Tenri Tatta To Unru Arung Palakka [l etRi tt to auRu aru plk] (1667–1696)
18. La Patau Matanna Tikka [l ptau mtn tik] (1696–1714)
19. Batari Toja Daèng Talaga Matinro-è ri Tippuluna [btri toj mtRoaE ri tipulun] (1714–1715)
20. La Padassajati To Appèware [l pdsjti to apEwer] (1715–1718′)
21. La Pareppa To Sappèwali [l perp to spEwli] (1718–1721)
22. La Panaongi To Pawawoi [l pnaoGi to pwwoai] (1721–1724)
23. Bari Toja Daèng Talaga Matinro-E ri Tippuluma [btri toj mtRoaE ri tipulun] (1724 – 1749)
24. La Temmassonge To Appèwaling [l etmsoeG] (1749–1775)
25. La Tenri Tappu To Appaliweng [l etRi tpu to apliew] (1775–1812)
26. La Mappasèssè To Appatunru [l mpsEsE to aptuRu] (1812–1823)
27. I Mannèng Arung Data [ai mnE aru dt] (1823–1835)
28. La Mappasèling Arung Pannyili [l mpsEli aru pNili] (1835–1845)
29. La Parènrèngi Arung Ugi [l prEREGi aru augi] (1845–1857)
30. Wè Tenriawaru Pancai’tana Bessè Kajuara [wE etRiawru pGaitn ebsE kjuar] (1857-1860)
31. Singkeru’ Rukka Arung Palakka [sieKru ruk aru plk] (1860-1871)
32. Fatimah Banri/Wè Benri Gau [ptim bRi/wE ebRi gau]  (1871-1895)
33. La Pawawoi Karaèng Sigèri [l pwwoai kraE sigEri] (1895–1905)
34. La Mappanyukki Datu Lolo ri Suppa [l mpNuki dtu lolo ri sup] (1931–1946)
35. La Pabbèntèng Petta Lawa [l pbEtE ept lw] (1946–1951)

::Referensi::

• Genealogy of Bone
• Genealogy of Gowa
• Lontara’ Akkarungeng
• Lontara Attoriolonna to Bone